پژوهش های کارآفرینی و نوآوری

پژوهش های کارآفرینی و نوآوری

نقش حقوق مالکیت فکری در عوامل موثر بر خلق و توسعه کسب و کارهای دانش بنیان خطرپذیر در حوزه مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
بهروز جمالی
عباس جعفری
گروه کارآفرینی فناورانه، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/eir.2025.490977.1133
چکیده
هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر تدوین و اجرایی شدن حقوق مالکیت فکری بر خلق و توسعه کسب و کارهای دانش‌بنیان مخاطره‌پذیر در حوزه مالی است.
روش: به‌منظور بررسی فرضیه‌های پژوهش، پرسشنامه‌ای با 31 گویه بین 305 نفر از کارآفرینانی که اقدام به تأسیس شرکت‌های دانش‌بنیان مخاطره‌پذیر در حوزه مالی نموده بودند، توزیع شد و از این تعداد 219 پرسشنامه بازگشت داده شد. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از روش‌های آماری مناسب تحلیل شدند.
یافته ها: یافته ها نشان می دهند که تدوین بهینه قوانین مالکیت فکری ۵۴ درصد از موفقیت این کسب وکارها را تبیین می کند، در حالی که اجرای صحیح این قوانین سهمی ۵۵ درصدی در موفقیت آنها دارد. این موضوع اهمیت طراحی مناسب و اجرای مؤثر چارچوب های مالکیت فکری را در تقویت موفقیت کسب وکارهای دانش بنیان برجسته می کند.
 نتیجه­ گیری: نتایج نشان می‌دهند که حقوق مالکیت فکری تأثیر قابل‌ملاحظه‌ای بر موفقیت شرکت‌های دانش‌بنیان دارد. به‌ویژه، تدوین و اجرای قوانین مرتبط با حقوق مالکیت فکری می‌تواند تأثیر چشمگیری بر موفقیت این شرکت‌ها داشته باشد. به‌طور خاص، حقوق مالکیت فکری در مرحله قبل و پس از تأسیس شرکت‌های دانش‌بنیان مخاطره‌پذیر، به‌ویژه در حوزه مالی، نقش مؤثری ایفا می‌کند. همچنین، نتایج تحقیق نشان داد که تدوین بهینه قوانین مالکیت فکری به میزان 54 درصد و اجرای صحیح آن به میزان 55 درصد بر موفقیت این شرکت‌ها تأثیرگذار است. 
کلیدواژه‌ها
حقوق مالکیت فکری
تدوین و اجرای حقوق مالکیت فکری
شرکت های دانش بنیان خطرپذیر
حوزه مالی

موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of Intellectual Property Rights in Factors Affecting the Creation and Development of Knowledge-Based Business Ventures in the Financial Sector

نویسندگان English

behrooz jamali
abbas jafari
technological entrepreneurship department, faculty of entrepreneurship, university of Tehran,tehran,iran
چکیده English

Objective: The primary objective of this study is to investigate the impact of the formulation and implementation of intellectual property (IP) rights on the creation and development of knowledge-based business ventures in the financial sector.
Method: To test the research hypotheses, a questionnaire comprising 31 items was distributed to 305 entrepreneurs who had established high-risk knowledge-based businesses in the financial sector. Out of these, 219 completed questionnaires were returned. The collected data were analyzed using appropriate statistical methods.
Findings: Intellectual property rights significantly influence the success of knowledge-based businesses, as the drafting and enforcement of IP-related laws have a profound impact on their development and growth. Specifically, IP rights play a critical role both before and after the establishment of high-risk knowledge-based businesses, particularly in the financial sector. The findings highlight that the optimal drafting of IP laws accounts for 54% of the success of these businesses, while their proper enforcement contributes to 55%. This underscores the importance of well-designed and effectively implemented intellectual property frameworks in fostering the success of knowledge-based ventures.
Conclusion: This study aligns with prior research and emphasizes the importance of properly drafting and enforcing intellectual property rights. The innovative contribution of this research lies in its focus on two dimensions: the drafting and enforcement of IP laws before and after the establishment of knowledge-based businesses.

کلیدواژه‌ها English

Intellectual Property Rights
Drafting and Enforcement of IP Rights
Knowledge-Based Businesses Ventures
Financial Sector
آقازاده، سهراب، غفوریان، کامیار، صفردوست، عاطیه، اوجانی، مهدی و نقی زاده، محمد. (1395). بررسی چالش‌های قانونی وحقوقی مالکیت فکری در تجاری‌سازی محصولات زیست ‌فناوری، نشریه رشد فناوری، 12 (47)، 21-28.
امینلو، میترا، و یعقوبی، مرضیه (1398). سیاست‌های نظام مالکیت فکری با هدف توسعه نوآوری. ویژه نامه جامع سیاست علم، فناوری و نوآوری، 11(2)، 45-60.
بنابی قدیم، رحیم، واعظ، سید علی، انسانی رامین. (1401). تأثیر سرمایۀ فکری بر گزارشگری عملکرد پایداری تجاری و استراتژی کسب‌وکار.  نشریه پژوهش های حسابداری مالی، 14(2). 63-90.
حجازی، سید رضا؛ شاهوردی، معصومه و مرادی، افسانه (1389). نقش مدیریت مالکیت فکری در نوآوری باز در سازمان های دانش بنیان،اولین کنفرانس سالانه مدیریت، نوآوری و کارآفرینی، شیراز.
حکمتی فرید، صمد، محمدزاده، یوسف، خزالی، دیمن. (1395). اثر بهبود فضای کسب وکار و رعایت حقوق مالکیت فکری بر رشد اقتصادی کشورهای با درآمد متوسط به بالا. فصلنامه علمی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 6(22)، 130-119.
خانی، ریحانه، نصراللهی، زهرا. (1394). بررسی رابطه بین حقوق مالکیت فکری و توسعه (کشورهای منتخب در حال توسعه و توسعه یافته). سیاست گذاری پیشرفت اقتصادی، 3(1)، 67-93.
شعوری، مریم و نجفی، امیر. (1396). بررسی تأثیر توسعه نظام مالکیت معنوی و دانش ثبت شده در ایجاد انگیزه برای نوآوری صنعت، نشریه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 7(3)، 217-250.
صفایی، سید حسین. (1382). دوره مقدماتی حقوق مدنی، جلد اول، اشخاص و اموال. چاپ دوم، نشر میزان.
کاتوزیان، ناصر. (1382). دوره مقدماتی حقوق مدنی، اموال و مالکیت. چاپ هفتم، نشر میزان.
کریمی, عباس, شعبانی کندسری, هادی. (1396). وضعیت حقوقی «مُراعی» به‌منزلۀ وضعیتی در عرض صحت، بطلان و عدم نفوذ. مطالعات حقوق خصوصی, 47(4), 683-702.
کمیلی اصفهانی، حسین و جنیدی، لعیا. (1389). قراردادهای حقوق مالکیت فکری با شرکتهای سرمایه گذاری خطرپذیر، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران.
گرشاسبی نیا، ندا و بدری ویچ، کمرالدین. (1391). نقش حقوق مالکیت فکری در نوآوری کشورهای در حال توسعه، نشریه رشد فناوری، 8 (30)، 51-56.
مقیمی، س., وکیلی, ی., و اکبری, م. (1396). نظریه‌های کارآفرینی. تهران: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
Auschra, C., Braun, T., Schmidt, T., & Sydow, J. (2019). Patterns of project-based organizing in new venture creation. International Journal of Managing Projects in Business.
Adesanya, O. (2023). Intellectual property licensing: A catalyst for innovation and new venture development. 18 pages.
Becker, A., Knyphausen–Aufseß, D. z., & Brem, A. (2015). Beyond traditional developmental models: a fresh perspective on entrepreneurial new venture creation. International Journal of Entrepreneurial Venturing, 7(2), 152-172.
Bhat, S. R. (2018). Innovation and intellectual property rights law—An overview of the Indian law. IIMB Management Review, 30(1), 51-61.
Bhave, M. P. (1994). A process model of entrepreneurial venture creation. Journal of Business venturing, 9(3), 223-242.
Churchill, N. C., & Lewis, V. L. (1983). The five stages of small business growth. Harvard business review, 61(3), 30-50.
Dixon, A. N. (2011). Intellectual Property: Powerhouse for Innovation and Economic Growth. IIPTC—Intellectual Property and technology consulting, International Chamber of Commerce, The World Business Organisation, London.
Guo, D., & Jiang, K. (2023). Venture capital investment, intellectual property rights protection and firm innovation: Evidence from China. Entrepreneurship & Regional Development, 34(5), 434-470.  
Forbes, D. P. (2019). Cognitive approaches to new venture creation. International Journal of Management Reviews, 1(4), 415-439.
Gao, Y., & Huang, X. (2021). Forecast of compensation amount based on big data network and machine learning algorithm in intellectual property law. Microprocessors and Microsystems, 80, 103623.
Gartner, W. B., & Shaver, K. G. (2012). Nascent entrepreneurship panel studies: progress and challenges. Small Business Economics, 39(3), 659-665.
Gürkaynak, G., Yılmaz, İ., Yeşilaltay, B., & Bengi, B. (2018). Intellectual property law and practice in the blockchain realm. Computer law & security review, 34(4), 847-862.
Hindle, K., & Klyver, K. (2011). 1 New venture creation research: from established perspectives to new horizons. Handbook of Research on New Venture Creation, 1.
Kuckertz, A., Brändle, L., Gaudig, A., Hinderer, S., Reyes, C. A. M., Prochotta, A., ... & Berger, E. S. (2020). Startups in times of crisis–A rapid response to the COVID-19 pandemic. Journal of Business Venturing Insights, 13, e00169.
Liao, J., & Welsch, H. (2008). Roles of social capital in venture creation: Key dimensions and research implications. Journal of small business management, 43(4), 345-362.
Pereira, A. L. (2011). Software interoperability, intellectual property and competition law—Compulsory licenses for abuse of market dominance. Computer Law & Security Review, 27(2), 175-179.
Shook, C. L., Priem, R. L., & McGee, J. E. (2003). Venture creation and the enterprising individual: A review and synthesis. Journal of Management, 29(3), 379-399.
 Technology ventures: A qualitative study. Technology in entrepreneurship and strategic management, 3(3), Page range. https://doi.org/10.61838/kman.jtesm.3.3.7
Van Santen, S. G., & Holgersson, M. (2019). The development of intellectual property strategy in new venture creation. Academy of Management Proceedings, 6(10), 18437. https://doi.org/10.5465/AMBPP.2019.18437