پژوهش های کارآفرینی و نوآوری

پژوهش های کارآفرینی و نوآوری

تحلیل اثرات متقابل کنشگران نظام ملی نوآوری ایران با استفاده از روش دیمتل فازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مدیریت تکنولوژی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
2 گروه مدیریت صنعتی، واحد نوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، نوشهر، مازندران، ایران
3 گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 گروه مدیریت صنعتی، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، تهران، ایران.
10.22034/eir.2025.504460.1155
چکیده
هدف: این تحقیق با هدف بررسی روابط بین کنشگران تشکیل‌دهنده نظام ملی نوآوری ایران مبتنی بر حقوق و تکالیف این کنشگران، انجام شد.

روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی است و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها، توصیفی است. جامعه آماری تحقیق شامل خبرگان در حوزه تحقیق شامل اساتید دانشگاه، سیاست‌گذاران و مدیران مرتبط با حوزه پارک‌های علم و فناوری، کارافرینان و مدیران شرکت‌های دانش بنیان، بود که تعداد 15 نفر بر اساس نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند.

یافته‌ها: پس از شناسایی کنشگران نظام ملی نوآوری ایران و تعیین حقوق و تکالیف هریک از آنها در این نظام با استفاده از نظر خبرگان و با تکنیک دلفی فازی 5 کنشگر اصلی تاثیر گذار شناسایی و 17 حق و تکالیف برای کنشگران تعیین گردید. سپس با تکنیک دیمتل فازی ارتباط و روابط علی بین این کنشگران بررسی شد. نتایج نشان داد آشنایی با قوانین ثبت اختراع، مالکیت معنوی و نوآوری فناورانه، نظارت بر حسن اجرای قوانین ثبت اختراع، مالکیت معنوی و حمایت از بومی‏سازی و تسهیل قوانین تعاملات دانش و فناوری و حمایت از بومی‌سازی، به‌ترتیب بیشترین قدرت تاثیرگذاری را دارا هستند. همچنین تدوین برنامه‌های تشویقی برای نوآوری فناورانه، انجام تحقیقات بازار و تعامل با سایر همکاران و کانال‌های فروش و تدوین برنامه‌های تشویقی برای نوآوری فناورانه به ترتیب کم‌ترین قدرت تاثیرگذاری را دارا هستند.

نتیجه‌گیری: زمانی نظام ملی نوآوری به حالت مطلوب در می‌آید که تمام حقوق و تکالیف شناسایی شده، به‌درستی و کامل اجرا گردند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analyzing the mutual effects of the actors of the national innovation system of Iran using the Fuzzy Dematel method

نویسندگان English

Mohammad khosravi 1
majid motamedi 2
Mohammad Hossein Darvish Motevalli 3
Mohammad Mehdi Movahedi 4
1 Department of Technology Management , Rodehen Branch, Islamic Azad university, Rodehen, Iran
2 Department of Industrial Management, Nowshahr Branch, Islamic Azad University, Nowshahr, Iran
3 Department of Industrial Management, West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Department of Industrial Management, Firozkoh Branch, Islamic Azad University, Firozkoh, Iran
چکیده English

Objective: The innovation system in Iran is a nascent system that can advance the country on the path of development with less time and cost. Innovation is an interactive learning process between companies and other actors in the innovation system, and this research was conducted with the aim of examining the relationships between actors constituting the national innovation system of Iran based on the rights and duties of these actors.

Method: This research is applied in terms of its purpose and descriptive in terms of the method of data collection. The statistical population of the research included experts in the field of research, including university professors, policymakers and managers related to the field of science and technology parks, entrepreneurs and managers of knowledge-based companies, of which 15 people were selected based on purposive sampling.

Findings: After identifying the actors of the national innovation system of Iran and determining the rights and duties of each of them in this system, using the opinions of experts and the fuzzy Delphi technique, 5 main influential actors were identified and 17 rights and duties were determined for the actors. Then, the causal relationships and connections between these actors were examined using the fuzzy DEMATEL technique. The results showed that familiarity with patent, intellectual property, and technological innovation laws, monitoring the proper implementation of patent, intellectual property, and localization laws, and facilitating knowledge and technology interaction laws and localization support, respectively, have the highest influence among other rights and duties. Also, developing incentive programs for technological innovation, conducting market research, interacting with other colleagues and sales channels, and developing incentive programs for technological innovation, respectively, have the lowest influence among other rights and duties.

Conclusion:The national innovation system becomes desirable when all rights and duties are identified, correctly, and completely implemented.

کلیدواژه‌ها English

National Innovation System
Actors
Rights
Duties
Fuzzy Dematel Method
باقری نژاد، جعفر، کسرایی، احمدرضا، فرشاد، هومن  (1398) شناسایی و تحلیل مشکلات سیستمی در نظام نوآوری ملی ایران، فصلنامه نوآوری و ارزش آفرینی، 10 (5)، 1-24.
حاجی حسینی، حجت اله، محمدی، مهدی، عباسی، فرهاد، الیاسی، مهدی. (1390). تحلیل حکمرانی نظام نوآوری ایران بر پایه چرخه سیاست‌گذاری نوآوری. سیاست علم و فناوری، 4(3)، 33-48.
حقی، سیدرضا.، صباحی، احمد. (1393). کاربست چارچوب جامع تدوین راهبرد جهت بهبود نظام ملی نوآوری ایران، دو فصلنامه اقتصاد پولی، مالی، 21(8).
حمیدی مطلق، روح الله، بابایی، علی، ملکی، علی. (1395). حرکت‌های «جمعی» و تغییرات نهاد و فناوری: بررسی چند نظام نوآوری منتخب. سیاست‌نامه علم و فناوری، 06(2)، 69-86.
خالدی، آرمان، اسدی فرد، رضا، میرزائی دورکی، سیدرضا. (1402). چالش‌های واسطه‌های تبادل فناوری در نظام نوآوری ایران. مدیریت نوآوری، 12(3)، 37-68.
دانایی فرد، حسن، خدادادحسینی، سیدحمید. (1383). چارچوب‌های نهادی در نظام نوآوری: رویکردی تطبیقی به نقش دولت و مدیریت دولتی. مطالعات مدیریت بهبود و تحول، 11(43.44)، 69-94.
سلطان‌زاده، جواد، حیدری، کاوس، دباغی، حمیده، امین اسماعیلی، حمید، انصاری، رضا (1396)، تحلیل کارکردی نظام نوآوری ایران مبتنی بر مطالعات منتخب، مدیریت فردا، 49 (15)، 187-204.
شجاعان، امیر، تقوی فرد، محمدتقی، الیاسی، مهدی، محمدی، مهدی. (1398). ارائه مدل نظام نوآوری فناورانه در حوزه حاکمیت الکترونیک ایران. بهبود مدیریت، 13(1)، 121-152.
صحاف‌زاده مهدی، باقری‌ مقدم ناصر، یوسفی علی. (1402). تحلیل ساختار کارکرد نظام نوآوری فناورانۀ صنعت نفت ایران. مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی. ۱۵ (۵۹)، ۲۳-۴۰.
صحاف‌زاده مهدی، باقری مقدم ناصر، شهبازی میثم. (1401). تحلیل ساختاری و سیستمی نظام نوآوری صنعت نفت ایران. مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی. ۱۴ (۵۴) ، ۱-۲۲.
علیزاده، پریسا، صفدری رنجبر، مصطفی، مهاجری، آیدا (1402). طراحی ترکیب سیاستی برای تقویت نقش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در نظام ملی نوآوری، بهبود مدیریت، 17(2)، 88-114.
علیزاده، پریسا. (1398). هم‏افزایی نهادی؛ شرط لازم برای بلوغ نظام نوآوری ایران. سیاست علم و فناوری، 12(3)، 1-1.
فزونی اردکانی، زهرا، فرهادیان، همایون، پزشکی‌راد، غلامرضا، طباطباییان، حبیب‌اله، رعنایی کرد شولی، حبیب اله. (1396). تحلیل شبکة تعاملات کنشگران سازمانی نظام نوآوری پایدار صنعت لبنیات ایران. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 48(3)، 477-490.
فاطمی خوراسگانی، سید مهدی، قاضی نوری، سپهر، قاضی نوری، سید سروش، شایان، علی (1401). مقایسه بنیان‌‏های نظری گفتمان‌‏های نوآوری نظام‏‌مند و تحول ‏آفرین. رهیافت،  32(1)، 5-22.
قاضی نوری، سپهر. (1402). لزوم رعایت توازن بین نهادهای مختلف نظام نوآوری کشور. سیاست علم و فناوری، 16(1)، 1-1.
کشاورز، محسن، رحیمی، محسن، سلیمی، مجید (1399) ، نقش مراکز تحقیق و توسعه‌ی (R D) در نظام نوآوری، نشریه صنعت و دانشگاه، 7(3)، 35-44.
کریمی طرارانی، محبوبه، شریف‌زاده، فتاح، سیدنقوی، میرعلی، حسین پور، داود (1398) الگوی خط مشی‌گذاری پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های دانش بنیان در نظام نوآوری، فصلنامه نوآوری و ارزش آفرینی،13، (7)، 40-54.
کریملو، رضا، ذاکری، امیر. (1399). تحلیل تعاملات میان ذینفعان کلیدی در یک نظام نوآوری منطقه ای (مطالعه موردی: منطقه ویژه علم و فناوری ربع رشیدی). بهبود مدیریت، 14(4 (پیاپی 50))، 85-114.
مهدوی نور، سیدحاتم، قربانی، محمدحسین، ثمری، داوود. (1398). زیرساخت های حقوقی و اخلاقی نظام نوآوری و خلاقیت. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 8 (4)، 63-96.
مبینی دهکردی، علی، حاتمی، حمیدرضا، و عزیزی، مجید (1390). تعیین وضع موجود کارکردهای نظام ملی نوآوری جمهوری اسلامی ایران. مطالعات دفاعی استراتژیک، (46)، 67-94.
موسوی، آرش، احمدی، حسن. (1399). استخراج ویژگی‌های اصلی نظام ملی نوآوری ایران از طریق ترکیب نظام‌مند تحقیقات. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 10(34)، 102-127.
مظلومی ابوخیلی، علی اکبر، علی احمدی، علیرضا، اسماعیلیان، غلامرضا (1403). رتبه‌بندی معیارهای تاثیرگذار بر نظام نوآوری بخشی در خودرو سبک ایران خودرو: ترکیب روش دیمتل و بهترین-بدترین. پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 16(31)، 7-36.
محمدکاظمی، رضا، طالبی، کامبیز, داوری، علی، دهقان نجم آبادی، عامر. (1400). طراحی مدل توانمندسازی کسب و کارهای کوچک و متوسط دانش بنیان با رویکرد دیمتل. فصلنامه انجمن علوم مدیریت ایران، 16(61).
محمدی، یونس، مقبل، عباس، باقری مقدم، ناصر. (1398). چارچوب تحلیل کارکردی نظام نوآوری منطقه‌ای در کشورهای در حال توسعه. مدیریت توسعه فناوری، 7(2)، 43-87.
محقر، علی، احمدپور مبارکه، علیرضا، محمدی، مهدی، ممیز، آیت اله. (1403). شناسایی ابعاد درونی سازی دانش در انتقال فناوری مبتنی بر نظام نوآوری بخشی بر مبنای روش داده بنیاد چندگانه. سیاست نامه علم و فناوری، انتشار آنلاین آبان 1403.
محسنی کیاسری، مصطفی، سلطان‌زاده، جواد، عزیزی حسن آبادی، امیرحسین، طالبی، حامد. (1403). جنبه‌های پنهان سازمان‌های میانجی نوآوری: مروری نظام‏مند از منظر گونه‌شناسی صنایع. مدیریت صنعتی، 16(1 (شماره ویژه: مدیریت تکنولوژی))، 37-74.
میرعمادی، سید ایمان. (1398). نظام نوآوری فناورانه: الگویی برای سیاست‌گذاری نوآوری و توسعه فناوری. سیاست علم و فناوری، 12(2)، 171-192.
قاضی نوری، نصری، شهره، سید سروش، ردایی، نیلوفر. (1401). گونه‌شناسیِ مأموریت‌محورِ مؤسسات پژوهشی دولتی در نظام ملی نوآوری. سیاست علم و فناوری، 15(4)، 71-90.
نصری نصرآبادی، شهره، کاظمی، حمید، خالدی، آرمان. (1399). مقایسه کارآمدی نظام ملی نوآوری ایران با کشورهای منتخب با تأکید بر باز کردن جعبه سیاه نوآوری و نگاهی تاریخی به وضعیت نظام ملی نوآوری در ایران. بهبود مدیریت، 14(2)، 33-66.
هاشم، فاطمه، قاضی نوری، سپهر، رادفر، رضا. (1402). یک مدل ساختاری- تفسیری از عوامل موثر بر واسطه‌گری نوآوری در ایران. فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی، 21(53)، 45-62.گ
Garcia, M., Lopez, D., Hernandez, A. (2024). Exploring the dynamics of innovation intermediaries: Policy and governance in national innovation systems. Science and Public Policy, 51(1), 65-78.
Huang, X., Zhang, Y., Li, J. (2022). Policy governance and innovation network analysis: a case study of the national innovation system. Technological Forecasting and Social Change, 172, 121024.
Jarkas, AM., Bitar, CG. (2012). Factors affecting construction labor productivity in Kuwait. J Constr Eng Manage. 138(7):811–820.
 Jamali, B., Mohammmadkazemi, R., Yadollahi farsi, J., Mobini, A., (2018). The Study on the Theories' Gap of Technological Entrepreneurship Opportunities Emergence”. Journal of International Business Research. 11(2): 79-88.
Jamali, B., Mohammmadkazemi, R., Yadollahi farsi, J., Mobini, A., (2018). Theories of opportunity creation and effective entrepreneurial actions in opportunity creation context”. Journal of Decision Science Letters. 7(1): 443-454.
Kim, S., Park, J. (2022). Institutional roles and innovation performance in emerging economies. Technovation, 108, 102348.
Li, Y., Wang, S., Chen, X. (2021). Mapping the innovation ecosystem: A systemic approach to actor analysis. Journal of Cleaner Production, 291, 125876.
Nafisi, F., Mohammmadkazemi, R., (2024). Providing an open innovation model for high-tech startups in the unit of industries related to information technology. International Journal of Nonlinear Analysis and Applications. 15(4): 159-172.
Smith, A., Jones, B. (2023). Actor-network interactions in national innovation systems: Governance and policy implications. Research Policy, 52(4), 104556.
Yadollahi Farsi, J., Azizi, M., Mohammmadkazemi, R., Ziya, B., (2019).  Identifying factors of fitness between business model and entrepreneurial opportunity for effective opportunity exploitation, NAVUS-Journal of Management and Technology. 9:2237-4558.