پژوهش های کارآفرینی و نوآوری

پژوهش های کارآفرینی و نوآوری

طراحی مدل یکپارچه سازی آموزش های فنی و حرفه ای با یاددهی مهارت های کارآفرینی با رویکرد آمیخته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ندا معمائی 1
علی اکبر آقاجانی 2
مجید فتاحی 3
1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد ساری، ایران
2 استادیار گروه علمی حسابداری و مدیریت ، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران
3 استادیار گروه مدیریت بازرگانی،دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ایران
10.22034/eir.2026.583714.1283
چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، طراحی مدل یکپارچه‌سازی آموزش‌های فنی‌و‌حرفه‌ای با یاددهی مهارت‌های کارآفرینی با رویکرد آمیخته است. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و اکتشافی و از حیث روش، آمیخته از نوع متوالی اکتشافی است که در دو مرحله کیفی و کمی انجام شد. در مرحله کیفی، پژوهش با رویکرد پدیدارشناختی اجرا شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 18 نفر از خبرگان حوزه آموزش‌های فنی‌و‌حرفه‌ای و آموزش کارآفرینی که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، گردآوری شد. فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های کیفی پس از پیاده‌سازی، با استفاده از تحلیل شماتیک و با بهره‌گیری از نرم‌افزار MAXQDA کدگذاری و تحلیل شدند. به‌منظور اطمینان از اعتبار یافته‌های کیفی، از معیارهایی همچون اشباع نظری، بازبینی مستمر کدها، بررسی هم‌سویی مضامین با تجربه‌های مشارکت‌کنندگان و ارزیابی روایی محتوایی و سازه‌ای استفاده شد. در مرحله کمی، الگوی استخراج‌شده از بخش کیفی در قالب مدل معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت. جامعه آماری این بخش در دو سطح فردی و سازمانی تعریف شد و نمونه‌گیری به‌صورت خوشه‌ای چندمرحله‌ای از 40 مرکز آموزش فنی‌و‌حرفه‌ای انجام گرفت. در این مرحله، داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته مستخرج از کدهای محوری بخش کیفی و از میان مدیران، مربیان و کارآموزان گردآوری شد و در نهایت 563 پرسشنامه قابل تحلیل مبنای آزمون مدل قرار گرفت. پایایی ابزار از طریق آلفای کرونباخ و روایی سازه از طریق شاخص‌های مدل اندازه‌گیری و ساختاری بررسی و تأیید شد. یافته‌ها: یافته‌های بخش کیفی به شناسایی 9 مضمون اصلی منجر شد و نتایج بخش کمی نیز نشان داد که روابط میان سازه‌های مدل معنادار است. نتیجه‌گیری: در مجموع، یافته‌ها بیانگر آن بود که یکپارچه‌سازی آموزش‌های فنی‌و‌حرفه‌ای با مهارت‌های کارآفرینی، فرایندی چندبعدی و نظام‌مند است که تحت تأثیر عوامل آموزشی، فردی و اکوسیستمی قرار دارد.
کلیدواژه‌ها
آموزش‌های فنی و حرفه‌ای
مهارت‌های کارآفرینی
رویکرد آمیخته
نگرش کارآفرینانه
توانمندی کارآفرینانه
موضوعات

عنوان مقاله English

Designing a Model for Integrating Technical and Vocational Education With Teaching Entrepreneurship Skills With Blended Technology

نویسندگان English

ندا Moammaei 1
Aliakbar Aghajani Afrozi 2
Majid Fattahi 3
1 Department of Finance and Business - Faculty of Humanities - Azad University - Sari Branch, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Accounting and Management, Payam Noor University, Tehran, Iran
3 Department of Business Administration, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
چکیده English

Objective: The aim of the present study is to design a model to integrate technical and vocational education with teaching entrepreneurship skills using mix method.
Method: This research is applied and exploratory in terms of purpose and is a mixed sequential exploratory type in terms of method, which was conducted in two qualitative and quantitative stages.
Results: In the qualitative stage, the research was conducted using phenomenological technology and was conducted through semi-structured interviews with 18 experts in the field of technical and vocational education and entrepreneurship education who were selected through purposive sampling. Sampling continued until the classification was determined according to theoretical interest. After implementation, the qualitative data were coded and analyzed using thematic analysis and MAXQDA software. In order to ensure valid qualitative studies, criteria such as theoretical saturation, code review, examination of the alignment of themes with the experiences of participants, and assessment of validities and constructs used were used. In the quantitative stage, the pattern extracted from the qualitative section was tested in the form of structural models. The statistical population of this section was defined at two individual and organizational levels, and multi-stage cluster sampling was carried out from 40 technical and vocational training centers. In this stage, data were collected through a researcher-made questionnaire extracted from the axial codes of the qualitative section and from among instructors, trainers, and trainees, and finally 563 questionnaires were analyzed for model testing. The reliability of the instrument was evaluated and examined through Cronbach's alpha and the construct validity was evaluated through the indicators of measurement and evaluation models.
Conclusions: Overall, the findings indicated that integrating technical and vocational education with entrepreneurial skills are multidimensional and systematic processes that are influenced by educational, individual, and entrepreneurial ecosystem factors.

کلیدواژه‌ها English

Technical and vocational education
entrepreneurial skills
blended technology
entrepreneurial attitude
entrepreneurial capability
structural models
Bell, R. (2021). Underpinning the entrepreneurship educator’s toolkit: Conceptualising the influence of educational philosophies and theory. Entrepreneurship Education, 4, 1–18. doi:10.1007/s41959-020-00042-4
Branca, E., Vanderstraeten, J., Slabbinck, H., & Maes, I. M. R. (2025). The impact of entrepreneurial education on key entrepreneurial competencies: A systematic review of learning strategies and tools. The International Journal of Management Education, 23(2), 101144. doi:10.1016/j.ijme.2025.101144
Castro, M. P., & Gómez Zermeño, M. G. (2021). Identifying entrepreneurial interest and skills among university students. Sustainability, 13(13), 6995. doi:10.3390/su13136995
Cedefop. (2023). Entrepreneurship competence in vocational education and training in Europe: Synthesis report. Publications Office of the European Union. doi:10.2801/08062
Clark, D. N., Reboud, S., Toutain, O., Ballereau, V., & Mazzarol, T. (2021). Entrepreneurial education: An entrepreneurial ecosystem approach. Journal of Management & Organization, 27(4), 694–714. doi:10.1017/jmo.2020.26
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8th ed.). Routledge.
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.
Daud, S., & Nordin, M. S. (2023). Entrepreneurship in technical and vocational education and training: A bibliometric review. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 13(3), 741–766. doi:10.6007/IJARBSS/v13-i3/16413
Fellnhofer, K. (2019). Toward a taxonomy of entrepreneurship education research literature: A bibliometric mapping and visualization. Educational Research Review, 27, 28–55. doi:10.1016/j.edurev.2018.10.002
Frese, M., & Gielnik, M. M. (2014). The psychology of entrepreneurship. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1, 413–438. doi:10.1146/annurev-orgpsych-031413-091326
Galvão, A., Marques, C., & Ferreira, J. J. (2020). The role of entrepreneurship education and training programmes in advancing entrepreneurial skills and new ventures. European Journal of Training and Development, 44(6/7), 595–614. doi:10.1108/EJTD-10-2019-0174
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Jardim, J., Bártolo, A., & Pinho, A. (2021). Towards a global entrepreneurial culture: A systematic review of the effectiveness of entrepreneurship education programs. Education Sciences, 11(8), 398. doi:10.3390/educsci11080398
Jones, C., Penaluna, K., & Penaluna, A. (2021). Value creation in entrepreneurial education: Towards a unified approach. Education + Training, 63(1), 101–113. doi:10.1108/ET-06-2020-0165
Lackéus, M. (2020). Comparing the impact of three different experiential approaches to entrepreneurship in education. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 26(5), 937–971. doi:10.1108/IJEBR-04-2018-0236
Maas, C. J. M., & Hox, J. J. (2005). Sufficient sample sizes for multilevel modeling. Methodology: European Journal of Research Methods for the Behavioral and Social Sciences, 1(3), 86–92. doi:10.1027/1614-2241.1.3.86
Maassen, P., & Stensaker, B. (2011). The knowledge triangle, European higher education policy logics and policy implications. Higher Education, 61(6), 757–769. doi:10.1007/s10734-010-9360-4
Mohammadi, S., Hosseinnia, G. H., & Dastani Mobarakeh, M. (2023). The mediating role of individual entrepreneurial orientation in the relationship between entrepreneurship education and students' entrepreneurial intention. Journal of Entrepreneurship Development, 16(5), 231–251. doi:10.22059/JED.2023.355074.654141
Motta, V. F., & Galina, S. V. R. (2023). Experiential learning in entrepreneurship education: A systematic literature review. Teaching and Teacher Education, 121, 103919. doi:10.1016/j.tate.2022.103919
Neck, H. M., & Greene, P. G. (2011). Entrepreneurship education: Known worlds and new frontiers. Journal of Small Business Management, 49(1), 55–70. doi:10.1111/j.1540-627X.2010.00314.x
Nejadian, M., Hosseini, R., & Khodabakhsh, M. (2026). Designing entrepreneurial coaching capabilities model in small and medium-sized businesses. Journal of Entrepreneurship Development, 18(5), 106–145. doi:10.22059/jed.2025.396936.654539
Oleynikova, O. N., Redina, Y. N., & Viktorova, A. O. (2024). Entrepreneurial competencies in vocational education and training: International experience. Vocational Education and Labour Market, 12(2), 79–94. doi:10.52944/PORT.2024.57.2.005 
Shrivastav, S., & Rao, P. V. M. (2025). Defining, cultivating, and assessing entrepreneurial mindset in higher education: A systematic review and future research directions. European Journal of Engineering Education, 50(5), 1126–1159. doi:10.1080/03043797.2025.2490551
Solomon, G. (2007). An examination of entrepreneurship education in the United States. Journal of Small Business and Enterprise Development, 14(2), 168–182. doi:10.1108/14626000710746637
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.
Toutain, O., Mueller, S., & Bornard, F. (2019). Decoding entrepreneurship education ecosystems (EEE): A cross-European study in primary, secondary schools and vocational training. Management International, 23(5), 47–65. doi:10.7202/1066711ar
Tuyen, T., Ha, N. D. N., Huong, T. T. A., & Trang, L. T. T. (2025). Transforming technical and vocational education and training (TVET) in Vietnam and Brunei: Digital skills, entrepreneurship, and informal sector integration. North American Journal of Psychology, 27(3), 768–777.
Wang, Y., Chen, L., & Li, X. (2024). Relationship between the informal social networks and entrepreneurial intentions of Chinese college students: The mediating role of entrepreneurial learning. Education + Training, 66(8), 1055–1076.